Thesis Number |
level |
Language |
Year |
Bilim Dalı |
|
Doktora |
İngilizce |
2020 |
Diğer |
Genelleştirilmiş doğrusal modellerde (GLM), bağımlı değişkenin dağılımının üstel aileden geldiği kabul edilmektedir. GLM'de bağımlı değişkenin dağılımı; üstel ailenin yanı sıra, sıfır değer ağırlıklı Poisson ve Negatif Binom dağılımlarından da gelebilmektedir. Bu tez çalışmasında, GLM yapısı hakkında genel bilgiler verildikten sonra, GLM'in özel hali olan Poisson ve Negatif Binom Regresyon Modelleri, model kurma süreçleri ve parametre tahminleri olmak üzere tanıtılmıştır. Daha sonra Sıfır Değer Ağırlıklı Regresyon Modellerinden Sıfır Değer Ağırlıklı Poisson (ZIP) ve Sıfır Değer Ağırlıklı Negatif Binom (ZINB) Regresyon Modelleri detaylı olarak verilmiştir.
Tez çalışmasının orijinal kısmını teşkil eden uygulama aşamasında, Cameron, Congo, Sudan, Vietnam, Pakistan (Punjab region), Pakistan (Sindh region), Zimbabwe, Kyrgyzstan, El Salvador and Mongolia olmak üzere düşük-orta gelirli ülkeler için, 2014 yılında UNICEF tarafından yapılan Çoklu Göstergeler Küme Araştırması 5 (MICS5) kullanılarak, 5-yaş altı çocuk ölümlerini etkileyen olası risk faktörleri GLM sınıfında yer alan Poisson, Negatif Binom, ZIP ve ZINB Regresyon Modelleri kullanılarak belirlenmeye çalışılmıştır.
Bu amaç doğrultusunda, eğitim (bir okula devam ettiği veya etmediği), servet endeksi beşlisi (en yoksul, ikinci, orta, dördüncü ve en zengin nüfus servet beşlisi), ikamet alanı (kırsal veya kentsel), annenin yaşı (15-19, 20-24, 25-29, 30-34, 35-39, 40-44, 45-49 yaş), emzirme durumu (anne sütü aldığı veya almadığı) ve doğum kontrol yöntemi (gebeliği önleyici bir yöntem kullandığı veya kullanmadığı) 5-yaş altı çocuk ölümlerini etkileyen olası risk faktörleri kategorik bağımsız değişkenler olmak üzere alınarak GLM'ler yapılandırılmıştır.
Böylece bu tez çalışmasında ele alınan ülkelerin sosyo-ekonomik ve demografik özellikleri göz önünde bulundurularak, R-programı aracılığıyla, GLM sınıfının özel durumları olan Poisson, Negatif Binom, ZIP ve ZINB Regresyon Modelleri, düşük-orta gelirli ülkeler için 5-yaş altı çocuk ölümleri ile olası risk faktörleri arasındaki istatistiksel bağıntıları modellemek için, AIC, BIC ve AICC olmak üzere bilgi kriterleri ve log-olabilirlik değerleri kullanılarak, karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Genelleştirilmiş doğrusal model - Sığır-değer ağırlıklı Poisson regresyon modeli - Sığır-değer ağırlıklı Negatif binom regresyon modeli –UNICEF- Çoklu Göstergeler Küme Araştırması - Beş yaş altı çocuk ölümü - Düşük orta gelirli ülkeler.