Thesis Number |
level |
Language |
Year |
Bilim Dalı |
|
Yüksek Lisans |
Türkçe |
2019 |
Diğer |
Bu çalışma; arıtılmış atık su ve stabilize kent çamurunun jipsle birlikte uygulandığı tuzlu sodyumlu bir toprağın farklı ıslanma kuruma döngüleri altında fiziksel ve kimyasal özellikleri ile hidrolik iletkenliğindeki değişimin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma; tam şansa bağlı faktoriyel deneme deseninde, 3 arıtma çamurun dozu (50, 100 ve 150 t/ha), 3 ıslanma kuruma döngüsü (0, 7 ve 14 gün) ve 2 su tipi (temiz su ve arıtılmış atık su) ile 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Deneme süreci sonunda toprağın bazı fiziksel (kütle yoğunluğu, tane yoğunluğu, porozite, ıslak agregat stabilitesi ve hidrolik iletkenlik) ve kimyasal (pH, EC, organik madde, CaCO3, katyon değişim kapasitesi (KDK), değişebilir Na, değişebilir Ca ve değişebilir sodyum yüzdesi (ESP)) özellikleri belirlenmiştir.
Arıtma çamuru karıştırılmamış ve sulanmamış konuya göre 50, 100 ve 150 t/ha atık çamur karıştırılmış konularda pH, CaCO3, değişebilir Na, KDK, ESP, kütle yoğunluğu ve tane yoğunluğunda azalmalar gözlenirken, organik madde ve değişebilir Ca değerlerinde artışlar tespit edilmiştir. Stabilize arıtma çamurunun 50, 100 ve 150 t/ha düzeyli uygulamalarında, toprağın pH değerlerinde sırasıyla %3,7, %9,8 ve %10,4, ESP değerlerinde ise %5, %11,9, %15,4 azalma olurken, EC değerlerinde önemli değişim olmamıştır. 0, 7 ve 14 günlük sulama aralıklarında pH, değisebilir Na, KDK, ESP ve kütle yoğunluğu değerleri azalırken, organik madde ve değişebilir Ca miktarı artmıştır. Normal sulama suyu ve arıtılmış atık su uygulamalarıyla KDK azalırken değişebilir Ca ve hidrolik iletkenlik değerlerinde artış gözlenmiştir.
Bu sonuçlar tuzlu sodyumlu bir toprağa yüksek dozda arıtma çamuru uygulanmasıyla toprağın ESP ile hidrolik iletkenlik değerlerinin iyileştirebileceğini ortaya koymaktadır. Yine sonuçlar uygulanan organik madde miktarın artışıyla agregat stabilitesinin de artacağını ve CaCO3 içeriğinin zamanla azalacağını göstermiştir. Sulama aralıklarının artmasıyla bu etkinin daha da artacağı beklenir. Araştırma sonuçları; askıda katı madde içerikleri düşük arıtılmış atık suların orta derecede tuzlu topraklarda güvenle kullanılabileceğini göstermiştir. Bu nedenle araştırma sonuçları; arıtma tesislerinden elde edilen katı ve sıvı atıkların tuzlu sodyumlu topraklara uygulanmasıyla atık yönetimi ve çevre koruma açısından önemli katkıları olabileceğini ortaya koymuştur.